Elke dag lopen we over goudkleurige stenen in de Brusselse trottoirs. Die zijn bedekt met een messing gedenkplaatje, ter nagedachtenis van een slachtoffer van het nazisme. Kinderen uit het zesde leerjaar van basisschool Le Vignoble gingen op ontdekking naar de struikelstenen in hun wijk en de levensverhalen van de mensen aan wie ze zijn opgedragen. Ze legden sporen bloot die de geschiedenis van het Verzet onthullen. Op initiatief van Rébecca Fruitman werden er vijf geluidswandelingen gemaakt. De stemmen van de kinderen begeleiden deze wandeling doorheen levensverhalen, die een sombere periode uit onze geschiedenis onthult.

Dit project heeft tot doel de slachtoffers van de holocaust en de heldhaftige daden van de verzetsnetwerken en -bewegingen te herdenken, en zich tegelijkertijd te blijven inzetten voor de strijd tegen antisemitisme, racisme en vormen van intolerantie.

Je kan de kaart en alle routes van je keuze downloaden (en zelfs printen).
Om de geluidsfragmenten te beluisteren, kan je op een adres in onderstaande lijst klikken of een van de voorgestelde routes volgen.

Tijdens de bezetting werden veel tegenstanders van het Duitse regime uit Vorst, mannen en vrouwen, opgesloten in de gevangenis van Sint-Gillis, die architectonisch verbonden was met die van Vorst. Ze stonden ter beschikking van de Duitse politie, zaten er een straf uit of waren er opgesloten voordat ze naar Duitsland werden gedeporteerd. Verzetsstrijders en verdachte Belgische burgers werden ondervraagd, bedreigd en gemarteld. Na de Bevrijding in 1945 werden nazicollaborateurs, -propagandisten en -spionnen in diezelfde gevangenis opgesloten.

Het zijn trajecten van verzetsstrijders met locaties ter nagedachtenis van personen uit Vorst die zich vanaf 1939 in netwerken verenigden om weerstand te bieden aan de nazibezetting. Er zijn verhalen over de clandestiene pers, postduiven, de Nationale Koninklijke Beweging, Groep G, de Gewapende Partizanen, evacuatieroutes van de geallieerden, sabotageacties en de gevangenis van Sint-Gillis.

Het zijn trajecten van verzetsstrijders met sleutelplaatsen waar vanaf 1939 netwerken werden opgezet. Er zijn verhalen over verborgen kinderen, verstopte radiozenders, de clandestiene pers, een heldhaftige gevangenisbewaarder en arts, de Belgische Nationale Beweging, de netwerken Mill en Samoyède, groep Zero en de gevangenis van Sint-Gillis.

Op 8 mei 1945 werd de capitulatieakte van het Derde Rijk ondertekend, waardoor er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog in Europa en de nazikampen werden bevrijd. Verschillende gedenkplaten en straatnamen herinneren aan deze periode, waarin de Engelse geallieerden Vorst twee keer bombardeerden.

De verhalen die hier worden verteld, hebben met elkaar gemeen dat ze van Joodse immigranten zijn. Aan het begin van de 20ᵉ eeuw werden er in Vorst een groeiend aantal Joden uit Oost-Europa opgevangen die op de vlucht waren voor pogroms en antisemitisch geweld. Met de opkomst van fascistische en autoritaire regimes in verschillende landen emigreerden vanaf 1930 veel Joden naar België. Ze kwamen per trein aan en vestigden zich voornamelijk in de gemeenten rond het Zuidstation.

Je kan een begeleide wandeling met de kunstenares boeken voor groepen van minimaal tien personen door contact op te nemen met de vereniging die het project mee mogelijk maakt: 
urbanisason2007@gmail.com

Bondgenotenstraat 244
Alsembergsesteenweg 346
Alexandre Bertrandlaan 25
Marguerite Bervoetsstraat 5
Brusselsesteenweg 16
Pierre Decosterstraat 35
Verlossingssquare
Omer Denissquare
Britse Tweedelegerlaan 18
de Fierlantstraat
Verbindingslaan 52
Henri Kichkastraat
Luikstraat 64
Marconistraat 142
Rodenbachstraat 73
Koningslaan 131
Sint-Denijsstraat 2
Keerkringenlaan 11
Vanden Corputstraat 4
Hippolyte Vervackstraat 
Victor Rousseaulaan
Zamanlaan 7

Dit project wordt momenteel uitgewerkt en zal blijven lopen, aangezien er af en toe nieuwe gedenkstenen worden geplaatst.

Elke 27 januari, op de verjaardag van de bevrijding van het concentratiekamp van Auschwitz (Polen), wordt iedereen uitgenodigd om een gedenksteen schoon te maken om zo symbolisch de herinnering aan de slachtoffers levend te houden.

Hartelijk dank aan de personen en organisaties die dit project hebben ondersteund.